Điều khiến nhiều du học sinh Việt bất ngờ khi học tại Úc đôi khi không phải là bài thi khó hay lượng kiến thức lớn, mà là việc học nhóm và làm bài tập nhóm xuất hiện thường xuyên trong hầu hết các môn học.
Dù có thành tích học tập tốt hay trình độ tiếng Anh khá, không ít sinh viên vẫn cảm thấy áp lực khi phải thảo luận, phản biện và làm việc cùng các thành viên trong nhóm. Đây cũng là một trong những khác biệt lớn giữa môi trường học tập tại Việt Nam và Úc.
Vậy vì sao nhiều du học sinh Việt lại ngại tham gia học nhóm và làm thế nào để thích nghi tốt hơn với môi trường học tập này?
1. Vai trò của học nhóm trong hệ thống giáo dục Úc
Khác với môi trường học tập truyền thống tại Việt Nam, kết quả học tập thường được đánh giá chủ yếu qua bài thi hoặc bài kiểm tra cá nhân, các trường đại học tại Úc đặc biệt chú trọng khả năng làm việc nhóm, giao tiếp và tư duy phản biện.
Trong nhiều môn học, bài tập nhóm (Group Assignment) có thể chiếm từ 20% đến 50% tổng điểm. Tuy nhiên, điều giảng viên đánh giá không chỉ là sản phẩm cuối cùng mà còn là cách các thành viên phối hợp với nhau trong suốt quá trình thực hiện.
Lý do là bởi học nhóm được thiết kế để mô phỏng môi trường làm việc thực tế. Sau khi tốt nghiệp, hầu hết sinh viên đều phải làm việc trong các đội nhóm đa văn hóa, cùng trao đổi, giải quyết vấn đề và hoàn thành mục tiêu chung. Vì vậy, nhà trường muốn sinh viên được làm quen với những kỹ năng này ngay từ khi còn ngồi trên ghế giảng đường.
Nói cách khác, học nhóm không chỉ giúp bạn hoàn thành một môn học mà còn là cơ hội để rèn luyện những kỹ năng cần thiết cho công việc sau này.
2. Vì sao nhiều du học sinh Việt thường “ngại” học nhóm tại Úc?
2.1. Rào cản ngôn ngữ và tâm lý sợ sai
Tiếng Anh là khó khăn đầu tiên mà nhiều du học sinh gặp phải. Tuy nhiên, điều đáng nói là không phải chỉ những bạn có trình độ tiếng Anh chưa tốt mới cảm thấy áp lực.
Nhiều sinh viên đạt IELTS 6.5 hoặc 7.0 vẫn khá dè dặt trong các buổi thảo luận. Nguyên nhân thường không nằm ở việc không hiểu nội dung bài học, mà đến từ nỗi sợ diễn đạt chưa đủ tốt hoặc lo lắng ý kiến của mình không thực sự giá trị.
Chẳng hạn, trong một buổi thảo luận nhóm, bạn có thể đã chuẩn bị tài liệu rất kỹ và có sẵn ý tưởng trong đầu. Thế nhưng khi nghe các thành viên khác trao đổi liên tục bằng tiếng Anh, bạn lại chần chừ không dám phát biểu. Đến khi lấy đủ tự tin để lên tiếng thì cuộc trò chuyện đã chuyển sang một chủ đề khác.
Điều này khiến nhiều du học sinh cảm thấy mình đang bị tụt lại phía sau dù thực tế hoàn toàn có khả năng đóng góp cho nhóm.
2.2. Nỗi sợ trở thành “gánh nặng” của nhóm
Đây là một tâm lý khá phổ biến nhưng ít được nhắc đến. Nhiều du học sinh Việt luôn có ý thức trách nhiệm cao. Khi cảm thấy khả năng giao tiếp hoặc kỹ năng làm việc nhóm của mình chưa tốt, các bạn thường lo sợ sẽ làm ảnh hưởng đến tiến độ chung của cả nhóm.
Thay vì chủ động đặt câu hỏi để hiểu rõ hơn, nhiều người lại chọn cách im lặng vì không muốn làm phiền người khác. Một số bạn còn ngại đưa ra ý kiến vì nghĩ rằng bạn học quốc tế có kinh nghiệm và kiến thức tốt hơn mình.
Chính tâm lý này khiến nhiều sinh viên vô tình tự tạo khoảng cách với các thành viên còn lại. Càng ít tham gia, các bạn càng cảm thấy mình khó hòa nhập hơn trong những lần làm việc tiếp theo.
2.3. Khác biệt giữa học để thi và học để thảo luận
Một trong những cú sốc học tập lớn nhất của du học sinh Việt là sự khác biệt trong phương pháp giáo dục.
Tại Việt Nam, nhiều bạn quen với việc học để đạt kết quả tốt trong các bài kiểm tra. Chỉ cần hiểu bài và đưa ra đáp án chính xác là đã có thể đạt điểm cao.
Trong khi đó, tại Úc, sinh viên được khuyến khích trình bày quan điểm cá nhân, phân tích vấn đề dưới nhiều góc độ và bảo vệ lập luận của mình. Vì vậy, không ít du học sinh rơi vào tình huống khá quen thuộc: hiểu bài nhưng không biết phải nói gì trong buổi thảo luận.
Điều này khiến nhiều bạn cảm thấy thiếu tự tin dù thực tế năng lực học tập hoàn toàn không hề thua kém bạn bè.
2.4. Sự khác biệt về văn hóa giao tiếp
Văn hóa Á Đông thường đề cao sự khiêm tốn và hạn chế tranh luận trực diện. Trong khi đó, môi trường học tập tại Úc lại khuyến khích sinh viên đặt câu hỏi, phản biện và thể hiện quan điểm cá nhân.
Khi mới tham gia học nhóm, nhiều du học sinh Việt cảm thấy khá bất ngờ trước cách trao đổi thẳng thắn của các bạn quốc tế. Những cuộc tranh luận sôi nổi đôi khi bị hiểu nhầm là mâu thuẫn hoặc căng thẳng.
Thực tế, phản biện trong môi trường học thuật không phải để thắng thua mà nhằm tìm ra giải pháp tốt hơn. Khi hiểu được điều này, nhiều sinh viên dần cảm thấy thoải mái hơn khi tham gia thảo luận và chia sẻ ý kiến của mình.
2.5. Áp lực vừa học vừa làm
Ngoài những rào cản về tâm lý và ngôn ngữ, áp lực tài chính cũng ảnh hưởng không nhỏ đến trải nghiệm học nhóm của du học sinh.
Nhiều sinh viên quốc tế phải cân bằng giữa việc học và công việc làm thêm. Trong khi các thành viên khác có thể họp nhóm vào buổi tối hoặc cuối tuần, không ít du học sinh Việt lại đang đi làm.
Việc thường xuyên vắng mặt hoặc phản hồi tin nhắn chậm khiến nhiều bạn cảm thấy mình chưa đóng góp đủ cho nhóm. Từ đó, tâm lý áy náy và ngại tương tác cũng dần xuất hiện.
3. Làm thế nào để tham gia học nhóm hiệu quả hơn?
3.1. Không cần chờ tiếng Anh hoàn hảo mới bắt đầu
Nhiều du học sinh nghĩ rằng mình cần nói tiếng Anh thật lưu loát mới có thể tham gia học nhóm hiệu quả. Thực tế, điều các thành viên trong nhóm quan tâm hơn là sự chủ động và tinh thần hợp tác.
Bạn không cần phải phát biểu dài hay sử dụng những từ ngữ quá học thuật. Chỉ cần đặt một câu hỏi, chia sẻ một ý kiến hoặc xác nhận phần việc mình sẽ thực hiện cũng đã là một cách tham gia tích cực vào cuộc thảo luận.
3.2. Chủ động từ những việc nhỏ
Nếu cảm thấy chưa tự tin khi trao đổi trực tiếp, hãy bắt đầu bằng những việc đơn giản như phản hồi tin nhắn sớm, tham gia đầy đủ các buổi họp hoặc cập nhật tiến độ công việc cho cả nhóm.
Trong nhiều trường hợp, một thành viên có trách nhiệm và đáng tin cậy sẽ được đánh giá cao hơn một người nói nhiều nhưng không hoàn thành công việc đúng hạn.
3.3. Tận dụng công nghệ để hỗ trợ giao tiếp
Các nền tảng như Google Docs, Microsoft Teams hay Zoom là công cụ quen thuộc trong môi trường đại học Úc. Nếu việc diễn đạt bằng lời nói còn là thử thách, bạn hoàn toàn có thể đóng góp ý kiến thông qua phần bình luận hoặc trao đổi bằng văn bản.
Đây cũng là cách nhiều sinh viên quốc tế sử dụng để tham gia hiệu quả hơn vào các dự án nhóm.
4. Học nhóm là một phần của hành trình thích nghi
Đối với nhiều du học sinh Việt, học nhóm có thể là một trong những thử thách đầu tiên khi học tập tại Úc. Thế nhưng, cảm giác ngại ngùng hay thiếu tự tin trong thời gian đầu là điều hoàn toàn bình thường.
Không ai có thể trở nên tự tin chỉ sau một vài buổi thảo luận. Nhưng mỗi lần bạn chủ động lên tiếng, đóng góp một ý tưởng hay tham gia vào công việc chung của nhóm, đó đều là một bước tiến trong quá trình thích nghi với môi trường mới.
Có thể ban đầu học nhóm chỉ là một yêu cầu của môn học, nhưng về lâu dài, đây lại là cơ hội để bạn học cách giao tiếp, hợp tác và xây dựng những mối quan hệ có giá trị trong hành trình du học của mình.
Chuẩn bị du học không chỉ là chuẩn bị hồ sơ
Bên cạnh việc lựa chọn ngành học và trường phù hợp, việc hiểu trước môi trường học tập tại Úc cũng giúp bạn dễ dàng thích nghi hơn trong những tháng đầu tiên.
>> Liên hệ Next Gem để được tư vấn về lộ trình học tập và những kinh nghiệm thực tế giúp bạn tự tin hơn khi bắt đầu cuộc sống du học tại Úc
